روز سی‌وهفتم از آغاز اعتراضات؛ موج بیانیه‌های صنفی در کنار تداوم بازداشت‌ها

 

روز سی‌وهفتم از آغاز اعتراضات؛ موج بیانیه‌های صنفی در کنار تداوم بازداشت‌ها

خبرگزاری هرانا – بر پایه تازه‌ترین داده‌های تجمیعی تا پایان روز سی‌وهفتم از آغاز اعتراضات، مجموع جان‌باختگان تأییدشده به ۶۸۵۴ نفر رسیده است. بر اساس این آمار، ۶۴۳۰ نفر از جان‌باختگان در دسته «معترضان» ثبت شده‌اند و ۱۵۲ نفر نیز در بخش «کودکان زیر ۱۸ سال» قرار دارند. همچنین ۲۱۴ نفر از نیروهای وابسته به حکومت و ۵۸ نفر «غیرنظامی-غیرمعترض» گزارش شده‌اند. ۱۱۲۸۰ مورد همچنان در دست بررسی قرار دارد. در همین بازه، مجموع بازداشت‌ها ۵۰۲۳۵ مورد، بازداشت دانشجو ۱۰۶ مورد، اعترافات اجباری ۳۰۳ مورد و احضارها ۱۱۰۴۶ مورد ثبت شده است. همچنین مجموع رخدادهای اعتراضی ثبت‌شده ۶۶۶ نقطه در ۲۰۹ شهر و ۳۱ استان گزارش شده است.

به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، در روز سی‌وهفتم روندها عمدتاً حول چهار محور قابل مشاهده بود: افزایش بیانیه‌های صنفی و تخصصی درباره سرکوب و پیامدهای انسانی آن، تداوم بازداشت‌های پراکنده و بلاتکلیفی بازداشت‌شدگان، اعمال تحریم‌های تازه بریتانیا و هم‌زمان برگزاری/اعلام نشست تخصصی در لاهه درباره سپاه پاسداران، و در حوزه خدمات عمومی، تداوم اختلالات ارتباطی که به زیان سنگین پست و آسیب به کسب‌وکارهای آنلاین انجامیده است.

بیانیه‌ها؛ هشدار درباره پیامدهای انسانی سرکوب و مطالبه پاسخگویی

در روز سی‌وهفتم، چهار بیانیه شاخص از سوی گروه‌های صنفی و تخصصی منتشر شد که همگی بر یک نقطه مشترک تاکید داشتند: هزینه انسانیِ سرکوب، رو به افزایش است و مسئولیت آن متوجه ساختار تصمیم‌گیری و مجریان برخوردهای میدانی است.

۱) بیانیه جمعی از چشم‌پزشکان ایران

جمعی از چشم‌پزشکان با انتشار بیانیه‌ای سرگشاده، نسبت به افزایش موارد آسیب شدید چشمی و نابینایی دائمی در برخورد با اعتراضات هشدار دادند. در این بیانیه، استفاده از سلاح‌های ساچمه‌زن به عنوان عامل اصلی این آسیب‌ها مطرح شده و تاکید شده است که هدف قرار گرفتن صورت و چشم افراد، از منظر پزشکی و انسانی غیرقابل پذیرش است. امضاکنندگان، نابینا کردن شهروندان را مصداق نقض کرامت انسانی دانسته‌اند و خواستار توجه فوری مسئولان اجرایی، نظامی، انتظامی و قضایی به پیامدهای این روند شده‌اند.

۲) بیانیه معلمان اسلام‌آبادغرب

انجمن صنفی معلمان اسلام‌آبادغرب با نگارش بیانیه‌ای، کشتار و بازداشت گسترده شهروندان معترض را محکوم کرد و این کشتار را «جنایتی فراموش‌نشدنی» در حافظه تاریخی جامعه توصیف کرد. در متن بیانیه آمده است که مردم پس از سال‌ها تحمل فشارهای معیشتی، اقتصادی، اجتماعی، آموزشی و درمانی و در پی گسترش فقر و نابرابری، به اعتراضات خیابانی روی آوردند اما پاسخ به مطالبات، خشونت، تیراندازی، کشتار و بازداشت بوده است. این انجمن ضمن تاکید بر اینکه تداوم خشونت راه‌حل بحران‌ها نیست، خواستار آزادی تمامی بازداشت‌شدگان و به رسمیت شناختن حق مردم برای تعیین سرنوشت اجتماعی خود شده است.

۳) بیانیه شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران

شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران نیز با انتشار بیانیه‌ای، «کشتار و سرکوب خونین» معترضان را محکوم و حاکمیت را در قبال این خشونت‌ها مسئول دانست. در این بیانیه سه مطالبه برجسته دیده می‌شود: آزادی فوری و بی‌قیدوشرط همه بازداشت‌شدگان، توقف پادگانی‌کردن فضاهای آموزشی و پاسخگویی عاملان سرکوب در برابر افکار عمومی و نهادهای مستقل بین‌المللی. شورا همچنین به کشته شدن کودکان و نوجوانان، بازداشت‌های گسترده، ناپدیدسازی‌ها و فشارهای ضدانسانی در بازداشتگاه‌ها اشاره کرده و این موارد را نشانه‌ای از بحران عمیق در اداره کشور دانسته است.

۴) بیانیه اتحادیه انجمن‌های علوم اجتماعی

اتحادیه انجمن‌های علوم اجتماعی در بیانیه خود «رخدادهای دردناک دی‌ماه ۱۴۰۴» را محکوم و با خانواده‌های داغدار ابراز همدردی کرد. این اتحادیه تاکید کرده آنچه رخ داده، پدیده‌ای ناگهانی نیست و ریشه در انباشت تبعیض‌ها، نابرابری‌ها، شکاف‌ها، ناکارآمدی‌ها، اختلالات ارتباطی، فساد ساختاری، انسداد سیاسی و مداخله خارجی دارد؛ عواملی که به گفته آنان، پیش‌تر درباره عواقبش هشدار داده شده بود. در جمع‌بندی، اتحادیه بر پرهیز قاطع از خشونت از هر سو، اولویت دادن به کرامت انسانی و منافع ملی، جلوگیری از فرسایش منابع توسعه، پرهیز از انزوای بین‌المللی و خطر بروز جنگ و نیز توجه فوری به حداقل‌های معیشتی مردم تاکید کرده است.

تداوم بازداشت و برخوردهای دیگر 

گزارش‌های روز سی‌وهفتم نشان می‌دهد بازداشت‌ها همچنان به شکل پراکنده اما ممتد ادامه دارد و طیف متنوعی از شهروندان را دربرمی‌گیرد؛ از دانشجویان تا نویسندگان و معلمان. در برخی موارد، علاوه بر بازداشت، تفتیش منزل و ضبط وسایل شخصی نیز گزارش شده است.

در شبانه روز گذشته، علی آلبو حلاف و حسین عوده (دانشجویان دانشگاه آزاد در ورامین)، عبدالبصیر سپاهی (مشهد)، الیاس رحیم‌زاده (بجنورد)، رضا شیخی‌زاده، فرهاد نصیری، سردار سید رحیمی در میاندوآب و امیر سلیمانی (دانشجو در تهران)، میلاد اسماعیلی و ماشاءالله سلطانیان (استان ایلام)، آزاد رسولی‌فرد و رحیم شیلانی (بوکان) توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدند.

همزمان خبر می رسد هومن جلیل، دانشجوی دانشگاه چمران اهواز، با گذشت ۲۶ روز از زمان بازداشت همچنان بلاتکلیف در زندان شیبان اهواز نگهداری می‌شود. بنا بر گزارش‌های موجود، او پنجشنبه ۱۸ دی در محله کیان‌پارس اهواز با ضرب‌وشتم بازداشت و سپس به زندان شیبان منتقل شده است.

رسانه‌های رسمی داخلی از بازداشت ۴۹ شهروند در پردیس، بازداشت چهار تبعه خارجی در بهارستان و همچنین بازداشت «شماری دیگر» از افراد در استان کرمان در رابطه با اعتراضات خبر داده‌اند.

از سوی دیگر مشخص شده مسعود یوسف حصیرچین، مترجم و نویسنده ساکن استان خوزستان، در ۲۸ دی توسط ماموران اطلاعات سپاه بازداشت شده است. گزارش شده ماموران پیش از بازداشت، منزل او را تفتیش کرده و برخی لوازم شخصی را ضبط کرده‌اند. در گزارش تکمیلی آمده است که ماموران در ۲۶ دی نیز در منزل او حضور یافته و اقلامی از جمله کتاب‌ها، تلفن همراه و لپ‌تاپ را ضبط کرده بودند و او پس از بازداشت به یکی از بازداشتگاه‌های امنیتی منتقل و تحت بازجویی قرار گرفته است.

همچنین گزارش شده یک شهروند در اعتراضات گنبدکاووس بازداشت و ویدیویی از اعترافات اجباری او پخش شده است.

در نهایت اداره کل اطلاعات استان یزد از بازداشت ۱۸۸ شهروند و اداره کل اطلاعات استان چهارمحال و بختیاری از بازداشت ۸۵ شهروند در ارتباط با اعتراضات خبر داده‌اند. همچنین گزارش رسیده است محمود حیدریان، دبیر هنر مدارس بجنورد، که ۲۰ دی در جریان اعتراضات در آشخانه بازداشت شده بود، به‌تازگی به زندان بجنورد منتقل شده است.

تحریم‌های بریتانیا و نشست در لاهه 

در روز سی‌وهفتم، وزارت امور خارجه بریتانیا از اعمال تحریم‌های جدید علیه نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران و ۱۰ مقام ایرانی به دلیل نقش آنان در سرکوب خشونت‌بار اعتراضات خبر داد. این تحریم‌ها شامل مسدود شدن دارایی‌ها و ممنوعیت سفر به بریتانیا اعلام شده است. در توضیحات منتشرشده، نام اسکندر مومنی (وزیر کشور) در کنار «چند مقام ارشد انتظامی، امنیتی و قضایی» ذکر شده است؛ همچنین به تحریم فرماندهانی از پلیس و سپاه پاسداران، دو قاضی دادگاه انقلاب رشت و بابک زنجانی اشاره شده و گفته شده این افراد از فعالیت مدیریتی در شرکت‌های ثبت‌شده در بریتانیا نیز منع شده‌اند.

هم‌زمان، دعوت‌نامه‌ای برای حضور در یک نشست تخصصی در مؤسسه آسر در شهر لاهه منتشر شد؛ نشستی با موضوع «سپاه پاسداران انقلاب اسلامی؛ نقض حقوق بشر و جرایم بین‌المللی در ایران و فراتر از آن» که طبق اعلام، پنج‌شنبه ۵ فوریه ۲۰۲۶ ساعت ۱۹:۰۰ برگزار می‌شود. در معرفی این برنامه به پروژه‌ای با عنوان «پروژه مستندسازی پاسداران» اشاره شده که هدف آن نقشه‌برداری ساختاری از سپاه، واحدهای عملیاتی و زنجیره فرماندهی و پیوند دادن آن با موارد مستند نقض‌های فاحش حقوق بشر و جرایم احتمالی بین‌المللی عنوان شده است. همچنین اعلام شده پایگاه داده این پروژه شامل پروفایل بیش از ۴۸۰۰ عضو سپاه و ۸۴۷۰۰ واحد است. سخنرانان این نشست عبارتند از اسکایلر تامپسون (معاون مدیر مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران)، والری گابار (هم‌مدیر آپ‌رایتس) و امین قضایی (نویسنده و فعال حقوق بشر) و مدیریت نشست بر عهده دکتر گابریله خِلویکایته (پژوهشگر ارشد حقوق کیفری بین‌المللی) اعلام شده است.

تداوم مشکلات در بخش ارتباطات و پست

اختلالات ارتباطی همچنان یکی از متغیرهای اثرگذار بر زندگی روزمره و فعالیت‌های اقتصادی است. طبق گزارش منتشرشده، محمد احمدی (معاون وزیر ارتباطات و مدیرعامل شرکت ملی پست) از وارد آمدن خسارت ۷۳۰ میلیارد تومانی به پست ایران در پی قطع و اختلال اینترنت خبر داده و گفته زیان مالی ناشی از افت ترافیک مرسولات از دی‌ماه تاکنون بیش از ۷۳۰۰ میلیارد ریال بوده است. در همین گزارش تاکید شده که اختلالات اینترنت، به افت محسوس خرید و فروش آنلاین انجامیده و ضربه اصلی متوجه کسب‌وکارهای کوچک، خرد و خانگی بوده که معیشت آنان به فروش اینترنتی و ارسال مرسولات وابسته است. همچنین تصریح شده با وجود بازگشت بخشی از دسترسی‌ها، به دلیل ناپایداری اینترنت و تداوم محدودیت‌ها، کاهش بیش از ۳۰ درصدی در ترافیک مرسولات ادامه دارد.

در بخش دیگری از همین روند، وضعیت اینترنت به حالت عادی بازنگشته است. گزارش‌ها حاکی است اینترنت پس از هفته‌ها همچنان برای همه در دسترس نیست و بخشی از شهروندان تنها با پرداخت هزینه‌های بالا و استفاده از ابزارهای دور زدن فیلترینگ، یا با استفاده از «اینترنت سفید» که در اختیار گروه‌های محدودی قرار گرفته، به اینترنت جهانی وصل می‌شوند. همچنین ستار هاشمی (وزیر ارتباطات) تایید کرده که چه از نظر سرعت و چه از نظر ترافیک، وضعیت اینترنت ایران به شرایط عادی بازنگشته است.

آمار تجمیعی تا پایان روز سی‌وهفتم

🔳 جمع کل نقاط در شهرها: ۶۶۶

🔳 تعداد شهرها بدون تکرار: ۲۰۹

🔳 تعداد استان‌ها بدون تکرار: ۳۱

کشته‌شدگان

🔳 جمع کل معترضان: ۶۴۳۰

▪️ از جمله کودکان: ۱۵۲

▪️ نظامیان – حکومتی: ۲۱۴

▪️ غیرنظامی – غیرمعترض: ۵۸

🔳 جمع کل: ۶۸۵۴

🔳 در دست بررسی: ۱۱۲۸۰

سایر آمارها

🔳 جمع کل بازداشت‌ها: ۵۰۲۳۵

🔳 بازداشت دانشجو: ۱۰۶

🔳 اعترافات اجباری: ۳۰۳

🔳 احضارها: ۱۱۰۴۶

جمع‌بندی

روز سی‌وهفتم در حالی سپری شد که بیانیه‌های صنفی و تخصصی—از چشم‌پزشکان تا معلمان و انجمن‌های علمی—به یکی از مهم‌ترین نشانه‌های واکنش اجتماعی تبدیل شد و در کنار محکومیت سرکوب، بر پیامدهای انسانی و ضرورت پاسخگویی تاکید گذاشت. هم‌زمان، بازداشت‌ها و برخوردهای امنیتی با ذکر اسامی و گزارش‌های تفتیش منازل ادامه یافت و در مواردی، بلاتکلیفی بازداشت‌شدگان و انتشار اعترافات اجباری نیز گزارش شد. در سطح بین‌المللی، تحریم‌های تازه بریتانیا و نیز نشست تخصصی لاهه نشان داد فشارهای سیاسی و حقوقی همچنان در جریان است. در حوزه خدمات عمومی نیز، تداوم اختلالات ارتباطی نه‌تنها دسترسی شهروندان را مختل کرده، بلکه با کاهش ترافیک مرسولات و زیان قابل توجه، به بخش پست و کسب‌وکارهای آنلاین ضربه زده است.