آتش در هیرکانی؛ سکوت مرگبار مسئولان و پایمال شدن حق طبیعی مردم

 

آتش در هیرکانی؛ سکوت مرگبار مسئولان و پایمال شدن حق طبیعی مردم

جنگل‌های هیرکانی، میراث طبیعی و هویت زیست محیطی شمال ایران، در آتش می‌سوزند و باز هم مسئولان تنها نظاره‌گرند. سال‌ها هشدار داده شده، مطالعات و گزارش‌ها نوشته شده، اما وقتی آتش شعله می‌کشد، تنها صدای سکوت و بهانه‌جویی شنیده می‌شود.

عیسی کلانتری، رئیس پیشین سازمان حفاظت محیط زیست، آتش‌سوزی را «بخشی از اکولوژی جنگل» می‌داند و «مسئله حادی نیست». این نگاه سطحی، نه تنها فاجعه محیط زیستی را کم‌رنگ می‌کند، بلکه حق مردم برای زندگی در محیط سالم را پایمال می‌کند.

این جنگل‌ها تنها درخت و خاک نیستند؛ خانه گونه‌های نادر حیوانی و گیاهی‌اند، تهویه طبیعی هوای کشورند، و عاملی حیاتی در مهار تغییرات اقلیمی. وقتی آتش‌سوزی گسترده در این مناطق رخ می‌دهد و دولت حتی به کمک خارجی نیاز پیدا می‌کند، چگونه می‌توان آن را «طبیعی» و «غیرحاد» خواند؟ این نگاه، بی‌تفاوتی و بی‌مسئولیتی در برابر حقوق بنیادی مردم را نشان می‌دهد: حق تنفس هوای پاک، حق دسترسی به محیط زیست سالم، حق زیست بدون ترس از فجایع قابل پیشگیری.

کارشناسان محیط زیست بارها هشدار داده‌اند که عامل اصلی آتش‌سوزی‌ها، انسان است: از بی‌توجهی و تخریب محیط تا سهل‌انگاری مسئولان. اما مسئولان و رسانه‌های رسمی، تلاش می‌کنند این واقعیت را کمرنگ کنند. نتیجه؟ جنگلی که قرن‌ها زیستگاه مردم و اکوسیستم‌های بی‌نظیر بوده، امروز خاکستر شده و نسل‌های آینده از آن محروم خواهند بود.

این سکوت و عادی‌سازی فاجعه، مصداق بارز نقض حق بشر برای زندگی و محیط زیست سالم است. وقتی دولت و سازمان‌های مرتبط، نقش نظارتی خود را رها کرده و تنها به بهانه‌جویی متوسل می‌شوند، حقوق مردم و حیات طبیعی به بازیچه‌ای بی‌ارزش بدل می‌شود.

اگر ایران هنوز امیدوار است که نسل‌های بعد بتوانند در هیرکانی نفس بکشند و زندگی کنند، باید نه تنها آتش‌ها را جدی بگیرد، بلکه سیستم مدیریت بحران، قوانین حفاظت از محیط زیست و آموزش عمومی را فوراً اصلاح کند. سکوت و کم‌کاری در برابر چنین فجایعی، خیانت به مردم و طبیعت است.